User Experience Design (UXD) คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญกับ Mobile App

UX มาจากคำว่า User Experience ซึ่งก่อนหน้านี้หลายๆคนคงคุ้นเคยกับคำว่า UI (User Interface) กันบ้างแล้ว ถ้าเอาให้ง่ายที่สุดที่จะให้เห็นความแตกต่างได้ชัดเจน UX จะเกี่ยวข้องกับความพึงพอใจของผู้ใช้ส่วน UI จะเกี่ยวข้องกับฟังก์ชันการใช้งานและความสวยงาม ซึ่งความพึงพอใจนี่เองที่เหล่านักพัฒนา Mobile Application ต้องให้ความสนใจเป็นพิเศษ เพราะมันเป็นตัวที่จะทำให้ผู้ใช้เกิดการใช้ซ้ำ และบอกต่อ ทำให้อาณาจักรของ App เราขยายใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ โดย UX อาจครอบคลุมไปถึงการออกแบบโครงสร้าง การวางเลย์เอาท์ (Layout) ของเนื้อหา(Content) การเนวิเกต(Navigate) รวมปถึงการปฏิสัมพันธ์ (interact) กับผู้ใช้

การวัดประสิทธิภาพของ UX ที่ดี

การวัดว่าแอพไหนออกแบบ UX ได้ดีจะสามารถวัดได้จากผู้ใช้โดยตรงเช่น
• การที่มีผู้เข้ามาดาวน์โหลดแอพเราเป็นำนวนมาก
• การที่ผู้ใช้กลับมาใช้งานแอพเราอยู่เรื่อยๆ (ตรงนี้ถ้าใครทำพวกแอพติด Ads ควรต้องดูเป็นพิเศษ)
• การที่ผู้ใช้ไม่ลบแอพของเราทิ้ง (ตามมาตรฐานทั่วไป อายุของแอพ 1 ตัวจะอยู่บนหน้าจอของผู้ใช้ประมาณ 7 วัน … หลังจากนั้นเมื่อเบื่อก็อาจลบทิ้ง)
• การที่ขายแอพ หรือไอเท็มในแอพได้เพิ่มขึ้น (สำหรับใครที่เน้นแบบ In-app purchase)
• ความผิดพลาดที่เกิดจากผู้ใช้ลดลง
• ค่าใช้จ่ายในการดูแลลูกค้าลดลง
• คะแนนและคอมเมนต์แย่ๆ ลดลง
เคยมีคนกล่าวไว้ว่า การลงทุนกับ UX ทุกๆ $2 จะให้ผลตอบแทนกลับมา $100” ซึ่งเป็นอะไรที่จริงมากๆ อีกทั้งการออกแบบ UX ที่ดีตั้งแต่ต้นจะช่วยลดเวลาในการพัฒนา (Development Cost) และลดเวลาในการออกสู่ตลาด (Time to Market)

สิ่งที่แตกต่างกันระหว่าง UX และ UI

UX -> ให้ความสำคัญกับ อารมณ์ และความรู้สึกของผู้ใช้
UI -> ให้ความสำคัญกับความสวยงาม การติดต่อกับผู้ใช้ และข้อมูลด้านเทคนิคอื่นๆ

สมาชิกในทีม และหน้าที่ของ UX Designer ในทีมพัฒนา

  • Planning director:ทำหน้าที่ในการวิจัยและส่งมอบแผนกลยุธ การตีความ ความต้องการทางธุรกิจ กับความต้องการของผู้ใช้ ให้ออกมาเป็นกลยุธเพื่อถ่ายทอดให้กับทีมในการพัฒนาได้
  • Project Manager: ทำหน้าที่ในการจัดการกับผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด การแบ่งงาน และติดตามความคืบหน้า
  • UX Designer: ทำหน้าที่ในการออกแบบการทดสอบการใช้งาน การทำ A/B test การทำ Personas การสัมภาษณ์ และการวิเคราะห์เพื่อนำมาปรับปรุงผลิตภัณฑ์
  • UI Designer: ทำหน้าที่ในการออกแบบงานกราฟฟิก
  • Technical Architect: ตรวจสอบและออกแบบ ระบบงานที่มีความซับซ้อน
  • Senior Developer: ให้คำแนะนำในการพัฒนาผลิตภัณฑ์

ขั้นตอนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่เน้นงานด้าน UX

  1. การวางแผนกลยุธ:ทำความเข้าใจกับผู้ใช้ คู่แข่ง ตลาด และสภาพแวดล้อม เพื่อกำหนดกลยุธในการพัฒนา โดยต้องรู้ว่า ใครคือคู่แข่ง ฟีเจอร์เด็ดของเราที่เหนือกว่าคู่แข่งคืออะไร กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ผลิตภัณฑ์คือใคร
  2. การออกแบบโครงสร้างและสถาปัตยกรรมของเนื้อหา:รวบรวม จัดเรียง และแบ่งหมวดหมู่ ของเนื้อหา (content) ทั้งหมด เลือกวิธีการในการนำเสนอ ก่อนที่จะนำไปสร้างเป็น User Interface. อาจจะไม่ใช่แค่ Sitemap โดยอาจรวมถึงการจัดลำดับการแสดงผลอย่างไร ให้ผู้ใช้สามารถเข้าใจผลิตภัณฑ์ได้มากที่สุด
  3. การสร้างแบบจำลองด้วย Mockup และ Wireframe: สร้างแบบจำลอง เพื่อให้สามารถเข้าใจและมองเห็นหน้าตาของผลิตภัณฑ์ที่ควรจะเป็น ก่อนการผลิตจริง โดยเมื่อนำเสนอให้ทีมแล้ว ทั้งนักพัฒนา ลูกค้า และฝ่ายการตลาด ต้องหลงรักมัน (หาอ่านบทความเกี่ยวกับการสร้าง Wireframe ได้จาก [ Link ]นี้ )
  4. การสร้าง Flowcharts: เพื่อแสดงลำดับขั้นตอน และเงื่อนไขต่างๆ ที่อาจไม่ได้ถูกแสดงออกใน Wireframe
  5. การทดสอบและการปรับแต่ง: สามารถทำได้โดยสร้างแบบจำลองผู้ใช้ (Personas) จากการสัมภาษณ์ การทดสอบความง่ายในการใช้งาน (Usability Test) การทดสอบแบบสองทางเลือก (A/B Testing) และการดูจาก Heatmap ว่าผู้ใช้ ใช้งานหรือกดเมนูไหนมากที่สุดเป็นต้น

ลองดูเล่นๆ มาฝึกฝนกัน

ใครอยากเริ่มต้นกบการทำ UX บน Mobile ลองใช้เวลาว่างกับ course นี้ของ Udacity ดูครับ Google เค้าอุตสาห์ทำมาแจกให้เรียนกันฟรีๆ [UX Design for Mobile Developers] ด้านล่างเป็นตัวอย่าง Assignment ที่ผมแปล และแปลงมาให้ ลองฝึกดูครับ ^_^

การฝึกฝนที่ #1
1. ลองมองหาแอพใน Play Store หรือ App Store ลองเลือกดูตัวที่เราไม่ชอบที่สุด ใช้เวลาในการพิจารณา ว่า อะไร เมื่อไหร่ ที่ไหน และทำไม (What/When/Where/Why) แอพนี้ถึงไม่ดีพอสำหรับคุณ?
2. จากแอพนี้ ลองสร้าง Wireframe (โครงหน้าตาของแอพ) โดยเขียน Flow เดิมของแอพนี้ และเขียน Flow ใหม่ที่ควรจะเป็น ซึ่งก็คือ UX ที่คุณคิดว่าดีที่สุดสำหรับคุณ
3. ให้เพื่อนหรือคนรู้จัก ลองพิจารณา Wireframe ทั้งสองแบบ ดูว่าคิดเห็นตรงกันหรือไม่
การฝึกฝนที่ #2
1. กลับไปที่แอพเดิม ใน Play Store หรือ App Store และให้ตามไปอ่านคอมเมนต์ในด้านลบของแอพนั้น
2. ลองให้ความคิดเห็น สิ่งไหนที่คุณชอบ และไม่ชอบสำหรับแอพนี้ อะไรบ้างที่ต้องเปลี่ยน
การฝึกฝนที่ #3
1. ให้คิดถึง แอพที่คุณอยากสร้าง จุดประสงค์ของแอพคืออะไร ใครคือคู่แข่ง ใครเป็นกลุ่มผู้ใช้หลัก และเค้าเหล่านั้นต้องการอะไร วิธีสร้างรายได้จากแอพทำอย่างไร
2. ออกแบบโครงสร้างหลักๆ ลักษณะและการแสดงผลข้อมูล การเชื่อมโยงแต่ละหน้า
3. สร้าง Wireframe เพื่อให้เห็นภาพ และง่ายในการนำเสนอ
4. ให้เพื่อนๆดู หรือจะส่งมาให้ผมดูก็ได้ครับ จะได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน

Aj.Bee ^_^